Scharfe Feder, feine Nadel
(Ostre pióro, delikatna igła)

W świecie Chodowieckiego

Czyta: Boris Aljinović

z Kalendarzy kieszonkowych z Göttingen, notatników i aforyzmów Georga Christopha Lichtenberga

Opracowanie: Gerhard Ahrens

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) był jednym z czołowych przedstawicieli niemieckiego Oświecenia – fizykiem doświadczalnym, satyrykiem i mistrzem aforyzmu. W swoich Kalendarzach kieszonkowych, notatnikach (Sudelbücher) i krótkich tekstach prozatorskich rozwija wnikliwe spojrzenie, które łączy pozornie przypadkowe obserwacje z bezlitosną samokrytyką, dowcipem językowym i sceptycyzmem wobec pewników. Lichtenberg komentował ryciny żyjącego w tym samym czasie artysty Daniela Chodowieckiego, na których życie mieszczańskie jawi się jako dysonans między wrażliwością, konwencją a społecznymi oczekiwaniami. Połączenie tych obrazów pozwala odkryć sztukę wnikliwej obserwacji – fizjonomia staje się wyrazem ludzkiej wolności, pozorów i autoprezentacji.

Z lakonicznym humorem i subtelną ironią Lichtenberg odkrywa przed nami codzienne życie – sceny, w których każdy „bierze udział“. W komentarzach do rycin Chodowieckiego Lichtenberg ukazuje oświeceniowe spojrzenie na człowieka, w którym rozum i uczucia, obserwacja i zaangażowanie, wygląd zewnętrzny i postawa wzajemnie się uzupełniają. Dzięki literackiej finezji, satyrze i ciekawości naukowej Lichtenberga Boris Aljinović zabiera słuchaczy w podróż po krainie obrazów Chodowieckiego.

Boris Aljinović jest aktorem teatralnym i filmowym, w latach 2002–2014 grał śledczego w serialu kryminalnym Tatort Berlin. Występował m. in. w Renaissance Theater w Berlinie, Ernst Deutsch Theater w Hamburgu oraz Hamburger Kammerspiele. Jako lektor wziął udział w licznych nagraniach audiobooków, a szerokiej publiczności znany jest również jako reżyser.