Von der Ordnung aller Dinge
(O porządku
wszystkich rzeczy)
Teksty z kosmosu
Stanisława Lema
„Każdy obłęd jest możliwy.“ – Stanisław Lem
Kosmos polskiego futurysty, powieściopisarza i wizjonera Stanisława Lema był niezwykle rozległy: od kosmicznych przygód po pesymistyczną filozofię kultury, od poetyckich traktatów o cywilizacji aż po analityczne opisy naukowe. Martin Wuttke, który w 2004 roku zainscenizował na lotnisku w Neuhardenbergu powieść Solaris Lema, przybliża w lekturze O porządku wszystkich rzeczy teorię zasady katastrofy Lema i analizuje absurdalne tło filozoficzne określania miejsca człowieka we wszechświecie.
Procesy geologiczne, takie jak formowanie się gór czy powstawanie i znikanie mórz, zachodziły w dziejach świata jako stosunkowo gwałtowne przemiany. Katastrofy o kosmicznych rozmiarach są niezbędnym warunkiem ewolucji gwiazd i życia. Spiralne mgławice galaktyk obracają się jak maszynka do mięsa, która czasem rodzi życie, a czasem je miażdży. Na początku trzeciego tysiąclecia w wielu dziedzinach ludzkiej działalności pojawiają się rozdroża, a ulotność istnienia staje się dla ludzkości coraz boleśniej odczuwalna. Szczególnie poprzez swoją działalność technocywilizacyjną człowiek wywiera coraz silniejszy wpływ na klimat planety, a obecnie stanowi nawet dla niego zagrożenie.
Martin Wuttke odnosił pierwsze sukcesy w Schauspiel Frankfurt, a w latach 90. był związany z Berliner Ensemble, zanim od 1999 roku jego artystycznym domem stała się Berliner Volksbühne na Rosa-Luxemburg-Platz. Jego przełomowe role tytułowe, m. in. w inscenizacji Der unaufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui Heinera Müllera, Faust w reżyserii Franka Castorfa oraz w licznych spektaklach René Pollescha, uczyniły go jednym z najbardziej wpływowych aktorów współczesnych. Również jako reżyser zyskał uznanie – w Neuhardenbergu wystawił Solaris Stanisława Lema, Zapiski z podziemia Fiodora Dostojewskiego oraz wspólnie z Jonathanem Meese projekt poświęcony Nietzschemu. Regularnie pojawia się także w filmie i telewizji – w latach 2003–2014 prowadził dochodzenia w serialu kryminalnym Tatort Leipzig.
Prawa do publicznej prezentacji: © Suhrkamp Verlag, Berlin
