Kommt, Geister
(Przyjdźcie, duchy)

Sceny z powieści Lichtspiel Daniela Kehlmanna

Czyta: Ulrich Noethen

Opracowanie: Gerhard Ahrens

„Nie uznawajcie mnie za zbyt ograniczoną, jeśli upieram się przy kwestiach winy w sztuce i wysuwam je tak wyraźnie na pierwszy plan.“ – Ingeborg Bachmann, Frankfurckie wykłady poetyckie, 1959

Reżyser Georg Wilhelm Pabst – obok Friedricha Wilhelma Murnaua, Ernsta Lubitscha i Fritza Langa – uchodzi za jednego z gigantów kina niemego Republiki Weimarskiej. W 1933 roku, w obliczu dojścia nazistów do władzy, Pabst postanawia nie zostać w Niemczech i próbuje zdobyć pozycję w Hollywood – bez powodzenia. Gdy w 1939 roku podczas wizyty u matki w Austrii zaskakuje go wybuch wojny, powrót do USA staje się niemożliwy. Niedługo potem, na rozkaz ministra propagandy, ponownie zaczyna kręcić filmy w Niemczech; powstają trzy produkcje dla kina nazistowskiego.

Kolejny projekt filmowy Pabsta, Der Fall Molander, którego wersja montażowa nie została ukończona przed końcem wojny i od tamtej pory uchodzi za zaginioną, jest centralnym punktem powieści filmowej Lichtspiel Daniela Kehlmanna. Powieść ukazuje znanego, a zarazem tragicznego artystę, który był przekonany, że służy wyłącznie sztuce – aż do momentu, gdy rzeczywistość go przytłacza. Dzięki precyzyjnemu językowi i przenikliwemu spojrzeniu Kehlmann tworzy przypowieść o artystycznych złudzeniach i moralnym uwikłaniu w reżim totalitarny, stawiając pytania o odpowiedzialność twórcy, o granice sztuki oraz o pokusę władzy.

Ulrich Noethen ukazuje sprzeczności epoki, w której geniusz i konformizm, wolność i wina, piękno i barbarzyństwo niebezpiecznie się przenikały.

Ulrich Noethen, absolwent Szkoły Aktorskiej w Stuttgarcie, otrzymał wiele nagród, w tym Niemiecką Nagrodę Filmową za rolę w Comedian Harmonists, Złotą Kamerę dla najlepszego niemieckiego aktora oraz dwukrotnie Nagrodę Adolfa Grimmego. Ostatnio można go było zobaczyć m. in. w ekranizacjach literackich Deutschstunde i Unterleuten oraz w filmie telewizyjnym Louis van Beethoven.

Prawa do publicznej prezentacji: © Rowohlt Verlag GmbH, Hamburg