Zespół pałacowy

Zespół pałacowy w Neuhardenbergu prezentuje homogeniczną całość architektoniczną. Jest ona ukształtowana przez skromną elegancję klasycystycznych budynków, harmonię i rozległość parku krajobrazowego oraz ujmujące zakątki takie jak obiekty gastronomiczne, hotel i pomieszczenia na imprezy.

Wszystko zostało w latach 1997 do 2001 r. starannie odrestaurowane i poszerzone o pojedyncze budynki w wiernym oparciu o istniejącą zabudowę.

Pałac

Pałac Neuhardenberg stanowi zarówno od strony trawnika pałacowego i dziedzińca, jak i z parku główny punkt odniesienia całego kompleksu. Szczególnie od strony dziedzińca pałacowego można dobrze uchwycić architektoniczny efekt trójskrzydłowego budynku.

Historia budowy pałacu zaczyna się w latach 90-tych XVII wieku, gdy miejscowość, wówczas jeszcze o nazwie Quilitz, znajdowała się w posiadaniu markgrafa Albrechta Friedricha von Brandenburg. Planował on budowę dworku panujących, nie wykroczył jednak poza suterenę.

Dopiero Joachim Bernhard von Prittwitz dokończył pałac w latach 1785 do 1790 r. w postaci jednopiętrowego budynku z potężnym dachem mansardowym, imponującym ryzalitem środkowym i uwieńczoną figurami attyką. Od strony zewnętrznej przyporządkowany był stylowi barokowemu. Wewnątrz jednak pojawiły się już wczesnoklasyczne elementy, i to pruskiemu architektowi Karlowi Friedrichowi Schinklowi zawdzięcza się, że…

fragmenty tej udanej architektury wnętrz do dzisiaj podziwiać można w niezmienionym stanie.

To ten znaczący reprezentant klasycyzmu otrzymał od księcia Karla Augusta von Hardenberg w 1817 r. zlecenie zmiany wyglądu budynku w pałac, i to właśnie on radził, by zachować architektoniczne piękno dwóch pomieszczeń w osi środkowej budowli i wykluczyć je z obejmującej wszystkie pozostałe części pałacu przebudowy. Poza tym Schinkel nadał budowli szczególnie w zewnętrznym wyglądzie całkowicie nową klasycystyczną strukturę i konstrukcję. Należy przypuszczać, że Schinkel miał też wpływ na urządzenie wnętrz i być może nawet zaprojektował do nich meble. Z wyposażenia, do którego należały też biblioteka kanclerza Prus von Hardenberg, jak i jego legendara kolekcja dzieł sztuki, prawie nic się nie zachowało.

Wejście główne, nad którym od 1852 r. widnieje napis na trójkątnym szczycie »GRATIA REGIS« (Podziękowanie Króla), prowadzi zwiedzających od dziedzińca bezpośrednio do wspomnianego wczesnoklasycznego pomieszczenia, które zachowało się jeszcze z okresu budowy pałacu. Najpierw wchodzi się do westybulu z bogatymi dekoracjami. Na wspornikach zobaczyć można popiersia m.in. Sokratesa, Homera, Cicero i Ganymeda – prezent Kasy Oszczędnościowej Märkisch-Oderland z okazji uroczystego otwarcia pałacu. Podążając osią środkową pałacu dociera się do reprezentacyjnej sali ogrodowej, w której przez trzy okna prezentuje się nam widok na rozległy park krajobrazowy. Jako ozdoby ścienne służą obok medalionów reliefowych niektóre instrumenty muzyczne i trofea.

Po prawej stronie sali ogrodowej znajduje się salon Bülow, który prowadzi do biblioteki. Biblioteka obejmowała dawniej 16.000 tomów, z których 6.000 należy dzisiaj do zbiorów Centralnej i Krajowej Biblioteki w Berlinie. Tak jak większość pozostałych pomieszczeń, także salon Bülow otrzymał swoją nazwę po rodzie, który spokrewniony był z rodziną kanclerza Prus von Hardenberg. W pokoju Reventlow, który zamyka budynek od strony wschodniej, znajdują się dwa zachowane w oryginale panele Ernsta Lößnitza, artysty z Zeitz (1866-1933), użyczone rodzinie hrabiowskiej, które stanowią kontrast do obu nowoczesnych obrazów artystki Sabine Funke (Karlsruhe). Jest to przykład artystycznej koncepcji całego pałacu, w którym konsekwentnie próbowano połączyć zachowane zabytkowe elementy z dziełami sztuki współczesnej. Nadanie barw wszystkim pomieszczeniom tworzy spójną całość zgodnie z koncepcją barw, dzięki której klasycystyczny wzór nabrał nowej interpretacji.

Największe pomieszczenie budynku znajduje się na górnym piętrze: sala Hardenberg z dużym stołem konferencyjnym, przy którym miejsce znajdzie do 40 osób. Sala tworzy centrum wydarzeń konferencyjnych w Pałacu Neuhardenberg. Artystyczną oprawą sali są wielkoformatowe linoryty monachijskiego artysty Norberta Prangenberga. Dalsze, raczej skryte pokoje pałacu dostępne są również na konferencje i inne imprezy. Na górnym piętrze znajdują się także dwa ekskluzywnie wyposażone apartamenty hotelu.

Zwiedzanie pałacu:
27 marca do 30 października
w każdą niedzielę godz. 13:00-18:00

Bilet wstępu € 2,-

Zwiedzanie pałacu:
27 marca do 30 października
w każdą niedzielę godz. 13:00, 14:30
i 16:00

Bilet wstępu z przewodnikiem: € 3,-

Budynki sąsiednie

Oprócz pałacu stoi tutaj cały rząd budynków sąsiednich, które pochodzą z okresu prac budowlanych Bernharda von Prittwitz i jego syna Friedricha Wilhelma. Dziedziniec jest symetrycznie ogrodzony dwoma długimi, jednopiętrowymi budynki (tzw. Kavaliershäuser, domy noclegowe) z ok. 1775 roku. Budynek zachodni (Kavaliershaus West) tworzy zarazem wschodnie odgraniczenie hotelu od Pałacu Neuhardenberg i służy dziś jako skrzydło pokojowe. Hotel jest zabudowanym z trzech stron dziedzińcem z centralnie położoną remizą, która została przebudowana na budynek główny, i dołączonym od strony zachodniej nowo dobudowanym skrzydłem z miejscem na dalsze pokoje. Obiekt hotelowy dopełnia okrągła budowla, która mieści na parterze salę śniadaniową, a w suterenie saunę i kąpiel parową.

W budynku wschodnim (Kavaliershaus Ost) zobaczyć można wystawę stałą na temat tego miejsca i rodu von Hardenberg. Oprócz tego…

budynek mieści wystawy specjalne fundacji i tworzy zachodnią granicę innego sąsiadującego dziedzińca, który jest zabudowany z czterech stron. W dawnej gorzelni posiadłości (Brennerei) znajduje się dzisiaj restauracja fundacji o tej samej nazwie. Na wschód od niej dołączona jest Duża Sala, nowy budynek, który wykorzystywany jest przez fundację na imprezy i może pomieścić maksymalnie 190 osób. Na południe dziedziniec ten zamyka Oranżeria, której data powstania może pokrywać się z tą dworku. Dziś znajduje się tutaj restauracja o tej samej nazwie.

Kościół Schinkla

Sąsiadujący bezpośrednio z terenem pałacu kościół w Neuhardenbergu został w zasadzie zaprojektowany w swojej dzisiejszej formie przez Karla Friedricha Schinkla, który w 1801 r. jako młody architekt zajmował się projektami przebudowy poważnie uszkodzonego poprzedniego budynku barokowego. Prace budowlane rozpoczęto więc jeszcze za czasów zarządzania Prittwitza, kontynuowano je jednak po 1814 r. za namową księcia von Hardenberg. Schinkel kazał założyć strop płaski, zaprojektował wieżę z płaskim dachem stożkowym oraz podzielił i urządził na nowo wnętrze. 31 października 1817 r., w 300-ną rocznicę obwieszczenia tez Martina Luthra w Wittenberdze, kościół został uroczyście otwarty.

W kościele znajduje się nadzwyczaj rzadki okaz: serce zmarłego kanclerza Prus, które pięć lat po inauguracji kościoła znalazło swoje miejsce w tylnej ścianie mensy ołtarzowej, gdzie może być do dzisiaj podziwiane.

Ufundowane w 1924 r. przez hrabiego Carla-Hansa von Hardenberg z okazji narodzin jego syna Friedricha-Carla, niedziałające już organy zostały 4 grudnia 2004 r. zastąpione przez zrekonstruowane, duże organy Buchholza z 1817 roku.

W 1998 r. założono Stowarzyszenie Wspierania Kościoła Schinkla w Neuhardenbergu w celu utrzymania i renowacji kościoła. Aby sfinansować renowację wnętrza kościoła, krąg przyjaciół wyznacza opiekunów gwiazd znajdujących się na malowidłach na suficie, które są dziełem Karla Friedricha Schinkla.

Za zgodą parafii kościół Schinkla wykorzystywany jest do organizacji imprez, szczególnie koncertów Fundacji Schloss Neuhardenberg.

Godziny zwiedzania:
od wtorku do niedzieli, godz. 12:00–15:00
(skrócone godziny otwarcia w okresie zimowym)

Grupy turystyczne i opiekunowie gwiazd mogą uzgodnić termin z panią Christą Starke pod numerem: 033476 – 50651.

Nie można niestety zwiedzać kościoła w dniach imprez Fundacji Schloss Neuhardenberg. Prosimy o wyrozumiałość.

Park

Park krajobrazowy stworzony zgodnie z planami Petera Josepha Lenné na zlecenie księcia Hermanna von Pückler i Johna Adeya Reptona przeplata się ściśle z obiektem pałacowym i stanowi ważną artystyczną część architektury. Jego odnowę zlecono w trakcie renowacji całego terenu w latach 90-tych XX wieku projektantce ogrodów Adelheid von Schönborn. Park słusznie uznawany jest za wybitny element krajobrazu kulturowego Brandenburgii.

Podobnie jak przy innych zabytkowych budynkach, zadanie konserwatorów zabytków podczas rekultywacji parku polegało na tym, aby przywrócić pierwotne estetyczne zamiary architektów i projektantów ogrodu. Decydujące było, żeby przy uwzględnieniu ochrony przyrody można było znów zobaczyć związki przestrzenne połączone ze sobą jak obrazy.

Podczas spaceru po parku ukazują się nieustannie widoki, pośród których budynek pałacu, ale także inne stałe punkty i linie krajobrazów, odgrywają pewną rolę. Jednym z nich jest pierwszy pomnik, który postawiono na cześć Fryderyka Wielkiego. Twórcą dzieła sztuki był rzeźbiarz Giuseppe Martini z rodziny Lucchese. Dzieło ukazuje boga wojny Marsa i boginię sztuki i nauki Minerwę na jednej kolumnie z urną ustawioną w żałobie po zmarłym królu. Pomnik kazał postawić w 1792 r. Joachim Bernhard von Prittwitz. W 2001 r. został dokładnie odrestaurowany.

Park pałacowy Neuhardenberg został odznaczony przez niezależne jury mianem »Najpiękniejszego parku Niemiec 2004« za wielkie zaangażowanie wykonawców zlecenia przy renowacji zabytkowego obiektu, wysoką jakość konserwacji zabytkowego ogrodu oraz wzorowe i rozsądne użytkowanie.